Nghệ An: Ngôi làng “nghĩa trang” – nơi người sống, người chê’t phải “ở chung” với nhau

6 tháng trước

Bước chân vào xóm nhỏ ở Nghệ An, không khó để nhìn thấy một khu nghĩa trang tự phát  với hàng trăm ngôi mộ nằm giữa lòng dân cư. Điều đáng nói, khoảng cách giữa nhà dân và những ngôi mộ này nằm sát nhau, nhà xa nhất cũng chỉ vài chục mét, nhà gần chỉ cách vài bước chân.

Đất chật, người chê’t thì gia tăng, người dân ở xóm 4, xã Thanh Lương, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An buộc phải sống cùng với thế giới người âm, thậm chí hàng xóm cũng là những ngôi mộ của những người đã khuất.

Mộ người chê't tràn vào cả khu dân cư. (Ảnh qua nguoiduatin)
Mộ người chê’t tràn vào cả khu dân cư. (Ảnh qua nguoiduatin)

Theo những người cao tuổi trong làng kể lại, nghĩa địa này được gọi là Cồn Lim, đã có từ lâu đời với diện tích 2ha. Đây là nơi chôn cất hàng nghìn người của các xóm 1, 2, 3, 4 xã Thanh Lương và một phần xã Thanh Dương. Mấy năm gần đây, diện tích nghĩa địa trở nên chật hẹp do số người chết và an táng tăng, vậy nên “bỗng dưng” các khu mộ ngày càng tràn xuống ở gần với nhà dân.

Người sống phải làm hàng xóm với người đã chết

Cụ thể, cả thôn chỉ có gần 200 hộ dân thì có đến gần 50 hộ là sống giáp ranh với khu nghĩa trang. Nhà xa nhất cũng chỉ có vài trăm mét còn nhà nào không may mắn bắt buộc phải sống chung với thế giới của ‘người âm’ thì khoảng cách chỉ còn vài bước chân. Trong khi đó, không có người quản trang nên cứ đến thời điểm người ta bốc mộ là các thứ quần áo, tóc tai chưa tiêu được vứt bừa bãi; rồi gia đình nào thích chôn đâu thì chôn…

Bao quanh nhà dân là hàng loạt những ngôi mộ đủ kiểu. (Ảnh qua nguoiduatin)
Bao quanh nhà dân là hàng loạt những ngôi mộ đủ kiểu. (Ảnh qua nguoiduatin)

Thậm chí có nhà có đến những 3 ngôi mộ “án ngữ” ngay trước cổng ra vào, khói hương nghi ngút. Những ngôi mộ cũ bám rêu xanh hoặc ngôi mộ mới nằm san sát nhau, liền kề với giếng nước, bếp ăn, cổng ra vào của các hộ dân. Có những ngôi mộ còn nằm cao hơn cả nhà ở.

Nhiều năm sống chung với mồ mả, một số người dân đành phải chấp nhận sử dụng nước giếng khoan để sinh hoạt hàng ngày, trẻ em thì vẫn vô tư chơi đùa, dù bên kia đường là phần đất của “người âm”. Khi được hỏi, một người đàn ông trung tuổi nói: “Vẫn biết dùng nước gần khu nghĩa trang sẽ không tốt nhưng vì hoàn cảnh phải chấp nhận. Bao đời nay chúng tôi vẫn sống như vậy”.

Đặc biệt, vào mùa nắng nóng, mùi xú uế ở nghĩa địa bốc lên nồng nặc, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân sống xung quanh. Chưa hết, hiện tượng rác thải nằm xen lẫn giữa các ngôi mộ, chất thải gia súc do người dân chăn thả khiến khu nghĩa trang thêm phần nhếch nhác và hôi thối.

Những ngôi mộ nằm sát nhà dân khiến người dân lo lắng nguồn nước bị ô nhiễm. (Ảnh qua NLD)
Những ngôi mộ nằm sát nhà dân khiến người dân lo lắng nguồn nước bị ô nhiễm. (Ảnh qua NLD)

Ông Lương Nguyên Hồng (62 tuổi, sống sát khu vực nghĩa trang) cho biết, lúc trước những ngôi mộ này nằm cách khá xa khu dân cư. Nhưng mấy năm trở lại đây, khi dân cư phát triển, nhu cầu đất xây nhà ở càng lớn nên nghĩa trang bị thu hẹp. Một số gia đình vẫn tiến hành chôn cất người mới mất khiến những hộ sống sát mồ mả phải “lãnh đủ”.

“Chúng tôi đã nhiều lần phản ánh lên chính quyền về việc mai táng người chê’t sát khu dân cư, nhưng đến nay tình trạng này vẫn chưa giải quyết dứt điểm được. Nếu cứ như vậy, môi trường, sức khỏe của người dân sẽ bị ảnh hưởng”, ông Hồng nói.

Cũng vì thực trạng này mà mỗi khi có đám tang, nhiều hộ dân sống quanh nghĩa trang lại đưa con cái, người ốm đau đi “di cư”. “Khổ nhất là gia đình nào có người sinh trúng ngày có đám tang thì phải đi nơi khác tá túc vì sợ mắc hơi lạnh”, một người dân nói.

Mặc lệnh cấm, nhiều người vẫn lén lút chôn cất

Trước thực trạng trên, chính quyền xã đã ra thông báo cấm không cho chôn cất người mới chê’t tại khu vực gần dân cư thêm nữa, và hướng dẫn mai táng ở khu vực khác, cách xa dân cư.

Hiện tượng rác thải nằm xen lẫn giữa các ngôi mộ. (Ảnh qua NLD)
Hiện tượng rác thải nằm xen lẫn giữa các ngôi mộ. (Ảnh qua NLD)

Tuy nhiên, bất chấp lệnh cấm, một số gia đình vẫn cố tình lén lút tiến hành chôn cất tại khu vực sát dân ở.

Chỉ tay vào ngôi mộ nằm cao nhất, màu đỏ, sát vách tường một hộ gia đình, ông Nguyễn Văn Dương, trưởng xóm 3 cho biết: “Phần mộ đó được một gia đình trong làng chôn cất cách đây chưa đầy 100 ngày. Chính quyền đã ngăn cấm nhưng vì tư tưởng muốn chôn cất theo gia tộc nên họ cứ chôn trộm. Khi chính quyền biết chuyện, can thiệp thì xem như mọi chuyện đã rồi”.

Bên cạnh nỗi lo về cơm áo gạo tiền, ô nhiễm môi trường, người dân ở nơi đây còn lo ngay ngáy về việc… chê’t không có đất chôn.

Một số gia đình vẫn tiến hành chôn cất người mới mất khiến những hộ sống sát mồ mả phải “lãnh đủ”. (Ảnh qua baophapluat)
Một số gia đình vẫn tiến hành chôn cất người mới mất khiến những hộ sống sát mồ mả phải “lãnh đủ”. (Ảnh qua baophapluat)

Bà Nguyễn Thị Sửu năm nay 80 tuổi đời, trú xóm 3, xã Thanh Lương, huyện Thanh Chương cho biết: “Tôi năm nay đã 80 tuổi đời nhưng lo lắm, vì sau này có qua đời rồi không biết lấy đất đâu để mà chôn cất. Bởi hiện tại khu vực nghĩa trang này mỗi người bao vây một chút nên không còn một m2 đất trống nào nữa. Bên cạnh đó, nghĩa trang nằm sát khu dân cư nên đã gây ô nhiễm môi trường, nhất là nguồn nước sinh hoạt”.

Một số người cao tuổi trong làng thậm chí còn tự đào huyệt cho mình trước để giữ chỗ. “Không phải hầu hết, nhưng có khá nhiều người cao tuổi trong làng đã thuê người, nhờ con cháu đào huyệt cho mình. ‘Phần mộ’ trống ấy sau khi hoàn thiện sẽ được lấp cát lại, đến khi có người chết thì chỉ việc đào cát lên để chôn cất. Chứ đến khi nằm xuống mới đào huyệt sợ không còn đất nữa”, ông Dương nói.

Hứa mãi vẫn không thể giải quyết

Ông Nguyễn Duy Mai, Chủ tịch xã Thanh Lương, huyện Thanh Chương cho hay, nguyên nhân dẫn đến tình trạng người sống ở gần mồ mà như hiện nay là do các gia đình xâm lấn đất để ở nên nghĩa trang quá tải.

Ngôi mộ nằm sát rạt kế bên nhà dân. (Ảnh qua baophapluat)
Ngôi mộ nằm sát rạt kế bên nhà dân. (Ảnh qua baophapluat)

“Hầu hết các hộ gia đình ở đó đều chưa được chính quyền xã cấp sổ đỏ. Trên bản đồ có từ năm 1984 thì toàn bộ khu vực đó đều nằm trong quy hoạch nghĩa trang Cồn Lim. Nếu làm theo quy định thì những hộ dân nơi đây phải di dời nhà, nhưng họ đã sống ở đây mấy chục năm nên chính quyền cũng bất lực”, ông Mai nói.

Điều đáng nói, nghĩa trang của xã có tổng diện tích khoảng trên 2ha. Tuy nhiên, mấy năm trở lại đây, khi diện tích nghĩa trang Cồn Lim bị thu hẹp do số lượng người chết và an táng tại đây tăng nhanh, thì các khu mộ ngày càng tràn xuống ở gần với nhà dân.

Về việc di chuyển các khu mộ ra khỏi khu dân cư, vị Chủ tịch xã cũng cho biết hiện đang gặp nhiều khó khăn trong việc xử lý vấn đề trên. Bởi những ngôi mộ ở đây tồn tại nhiều năm liên quan đến vấn đề tâm linh khiến việc di dời là vô cùng khó khăn.

Mồ mà nằm sát với giếng ăn, nhà bếp của các hộ dân. (Ảnh qua baophapluat)
Mồ mà nằm sát với giếng ăn, nhà bếp của các hộ dân. (Ảnh qua baophapluat)

“Hơn 2 năm trở lại đây, chính quyền địa phương đã cấm người dân không được lấn chiếm và chôn cất người chê’t ở gần khu dân cư, tuy nhiên đến nay, tình trạng này vẫn chưa giải quyết dứt điểm. Hiện, chúng tôi đang quy hoạch nghĩa trang nhưng việc di dời dân cư hay nghĩa trang vẫn còn gặp một số khó khăn nhất định”, ông Mai cho hay.

Được biết, theo quy định, tiêu chí để xây dựng nông thôn mới là phải có nghĩa trang nhân dân, xây dựng theo quy hoạch, được cấp có thẩm quyền phê duyệt và có quy chế về quản lý nghĩa trang. Tuy nhiên, mặc dù vấn đề nghĩa trang đang quá tải, nằm sát nhà dân và chưa được giải quyết một cách triệt để, nhưng ngày 16/4/2017, xã Thanh Lương vẫn được công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Theo Chúc Di/ tinhhoa.net

Cùng chuyên mục